Blik op de tuin: week 31/ 2015


Zoem, zoem, zoem…
Blij met een bij

Wist u dat oude beschavingen, zoals de Myceense beschaving, de bij als een heilig insect beschouwde en dat de godin van de bijen Melissa heet. Diezelfde Melissa zou de god Zeus als klein kind hebben gevoed met honing. Van Melissa zijn afbeeldingen bekend, die wel 5000 jaar oud zijn, waaronder die van de tempel van Artemis in Efeze. Ondanks zijn belang voor de mens, lijkt de bij tegenwoordig te zijn ontheiligd. Hoe meer kennis er over hem bekend is, hoe meer de bij onder druk komt te staan. Gelukkig krijgen de beschermers van de bij steeds meer draagvlak. Als het aan Deborah Post van de buitenplaats ‘Op Hodenpijl’ in Schipluiden ligt, dan krijgt haar initiatief van een ‘Honey Highway’, in de bermen van de verlengde A4, een nieuw deel dwars door de polder van Midden-Delfland, landelijk nog veel meer navolging. Bermen vol bloemen langs snelwegen zouden, als paradijs voor bijen, één van de oplossingen kunnen zijn om de verscheidenheid aan wilde bijen te herstellen. Een eerste aanzet is gegeven. Leerlingen van achttien basisscholen in Midden-Delfland hebben recent op graslanden en in de bermen van het gebied het biologische zaad van 34 verschillende soorten bloemen en kruiden gezaaid.
Ook tijdens de bijendiners op ‘Op Hodenpijl’ is er volop aandacht voor de bescherming van de bij. Het laatste bijendiner was op 24 juni. Henk Wansink, eigenaar van biologisch-dynamisch landbouwbedrijf ‘De Meander’ en BD imker ging, naast de belangrijke functies van de regenworm en de koe, ook in op de functie van de bij in de natuurlijke samenhang met het landschap. Henk stelde tijdens zijn betoog, dat wij ons, als mens, veel meer moeten verplaatsen in de aard en het wezen van de bij. Het beschermen van de bij, betekent tevens het beschermen van ons als mens, want wanneer de bijen verdwenen zijn, verdwijnt ook de mens.
De buitenplaats zelf draagt door op een natuurlijke manier te imkeren: bijen voor bijen, ook een steentje bij. De aanzet voor de nieuwe bijenfarm is inmiddels gegeven en is er een prachtige houten, met de godin Melissa gedecoreerde, bijenkast geplaatst. Deze kast is speciaal voor de buitenplaats vervaardigd door Imkerij ‘De werkbij’ uit Haarlem, (www.dewerkbij.nl), een kennisbedrijf voor bijen, imkers en iedereen die van bijen houdt! Hopelijk kan de bijenfarm van ‘Op Hodenpijl’ bijdragen tot een beter inzicht in het belang van de bij en een verantwoorde imkerij. De ronde honingraat stelt immers niet voor niets de voedingsbodem voor nieuw leven voor!

Anneke

T @blikopdetuin

Blik op de tuin – Vragen kunt u stellen via: info@westland.groei.nl; activiteiten van Groei en Bloei afdeling Westland vindt u op: westland.groei.nl.

Blik op de tuin: week 30/ 2015

Area of outstanding beauty en a secret garden
SAM_6974

SAM_6956

SAM_7015
Tot mijn grote plezier heb ik pas een paar dagen op het Engelse platteland doorgebracht. Ik kom al jaren in Engeland, maar ik blijf me bij ieder bezoek weer verwonderen over de natuurlijke schoonheid van het land. Doel van het bezoek was het gebied rondom Salisbury en Bath, gelegen in de graafschappen Wiltshire en Somerset. Wiltshire is bekend om zijn beroemde prehistorische locaties, zoals Stonehenge en Avebury, beide behoren tot het werelderfgoed. Bath is de bekendste plaats van Somerset, ligt aan de rand van de Cotswolds en heeft hetzelfde predikaat. In beide graafschappen kunt u prachtige tochten maken over bijna te smalle holle wegen met bermen vol primula’s en andere kruidachtigen. Vooral in de maand mei is het een voorrecht om hier rond te mogen dwalen. Bijzonder is het gebied rondom het dorp Cheddar in Somerset; een naam die u mogelijk bekend in de oren klinkt in relatie tot de beroemde Engelse kaas, die hier zijn oorsprong kent. Wat ik niet wist is dat daar ook de prachtige Cheddar Gorge te vinden is. Dit is de diepste kloof van Engeland, met een weg er dwars doorheen. Langs de kloof kunt u prachtige wandelingen maken en wie het wil kan er ook een bergwand beklimmen. Eenmaal in Cheddar is het de moeite waard om door te rijden naar de aantrekkelijke badplaats Weston-Super-Mare. In de buurt van Salisbury, een mooie historische stad met een bijzondere kathedraal liggen de Heale Gardens. Deze minder bekende tuin was een aanrader van onze landlady van de bed & breakfast waar we logeerden. Ik moet u zeggen het was een uitstekend advies: klein, maar fijn. Alle aspecten van een Engelse tuin zijn er in verweven. Heale House met zijn schitterende tuinen ligt verscholen aan de rivier de Avon in het plaatsje Middle Woodford, iets ten noorden van Salisbury. Het huis dateert uit het laatste deel van de 16e eeuw en kent een rijke geschiedenis: een grote brand in 1835 en het geheime verblijf van Charles II in 1651. Als u in deze tuin naar binnen stapt, komt u terecht in een paradijs vol waterloopjes en bijzondere beplanting. Een Japanse tuin met een rode Nikko bridge, een kopie één van de mooiste bruggen in Japan en een echt Japans theehuis vervolmaken het plaatje. Van het vroege voorjaar tot ver in het najaar is er van alles te zien en ook de prachtige groentetuin met zijn decoratieve appelbogen dragen daar hun steentje aan bij (healegarden.co.uk)!

Anneke

T @blikopdetuin

Blik op de tuin – Vragen kunt u stellen via: info@westland.groei.nl; activiteiten van Groei en Bloei afdeling Westland vindt u op: westland.groei.nl.

Blik op de tuin: week 29/ 2015

De geur van rozen op een oude buitenplaats

Slangenmuur bij Bernice.

Slangenmuur bij Bernice.

Welke romanticus laat zich niet graag bedwelmen door de geur van rozen? U toch ook? Helaas was het een tijdlang niet vanzelfsprekend, dat rozen ook daadwerkelijk geurden. In de twintigste eeuw vonden rozenveredelaars doorbloeiende eigenschappen en resistentie zelfs belangrijker dan de geur en romantiek van wat wij ‘oude rozen’ noemen. Gelukkig kwam er een omslag toen kwekers als David Austin moderne rozen mét geur introduceerden. Ook ik ben gek op rozen en zei geen ‘nee’ toen een vriendin mij uitnodigde om mee te gaan naar een Rozentea op de buitenplaats Berbice aan de Leidseweg in Voorschoten. Het minder bekende 17e eeuwse Berbice is een van de laatst overgebleven buitenplaatsen in dit dorp en dateert uit de 17e eeuw. Het huidige hoofdhuis is echter pas in de 18e eeuw gebouwd. Een van de meest invloedrijke eigenaren van de buitenplaats was Pieter de la Court van der Voort, een steenrijke lakenkoopman uit Leiden (1664 – 1739). Pieter was een fervent tuinier en bezat een groot internationaal netwerk, waaronder prominenten als Tsaar Peter de Grote van Rusland die zelfs een bezoek aan Berbice heeft gebracht. Pieter is niet alleen verantwoordelijk voor de verschillende tuinmuren en de oranjerie die hij er heeft laten bouwen, maar de publicatie van zijn boek over de aanleg en opzet van buitenplaatsen bezorgde hem naam en faam. Momenteel vindt er op Berbice gefaseerd een herstel van deze bijzondere fruitmuren plaats, waaronder de slangenmuur bij de voormalige boomgaard. Voor de 17e eeuwse oranjerie ligt een mooie rozentuin. De basis van deze rozentuin is gelegd door Mejuffrouw Begeer, de laatste eigenaresse en dochter van de succesvolle ontwerper Carl Begeer die ook directeur van de zilverfabriek Koninklijke Van Kempen & Begeer was. Zij deed dit in 1968 als verweer tegen de aanleg van rijksweg N11west die door het bos en tuin van de buitenplaats was gepland. Door haar toedoen is deze buitenplaats, maar ook een aantal andere bijzondere monumenten in Voorschoten bewaard gebleven. De aanleg van de rozentuin is nog niet voltooid. Een groep vrijwilligers werkt er hard aan en het in het leven geroepen rozenadoptieplan moet zorgen voor de financiering van de verdere uitvoering. Sinds 2012 vindt jaarlijks de Rozentea plaats, zodat donateurs van het rozenadoptieplan een kijkje kunnen nemen bij de voortgang en kunnen genieten van de bloeiende rozen in het rosarium. In de oranjerie serveerden dames in bloemetjesjurken thee en heerlijke baksels, waaronder rozencupcakes met echte rozenblaadjes en rozenwater. Omdat het prachtig weer was smaakte de rozentea extra lekker!

Anneke

T @blikopdetuin

Blik op de tuin – Vragen kunt u stellen via: info@westland.groei.nl; activiteiten van Groei en Bloei afdeling Westland vindt u op: westland.groei.nl.

Blik op de tuin – week 28 / 2015

SAM_6831

SAM_6832

SAM_6836

SAM_6837

SAM_6821FloraFirenze : Mostra spettacolo di piante e fiori (Italië – 3)

Florence het einddoel van onze wandeling over de Via degli Dei, de weg van de Goden, is een bijzondere stad om in rond te dwalen. Voor tuinliefhebbers is een bezoek aan de wereldberoemde Gardino di Boboli, de Boboli-tuinen een aanrader. Deze tuinen die in de 16e eeuw door de familie de’Medici zijn aangelegd, hebben tal van tuinen over de hele wereld tot voorbeeld gediend. Het is een soort openluchtmuseum met vijvers, fonteinen en beelden uit verschillende periodes, zoals uit de Romeinse tijd, maar ook uit de 16e, 17e en 18e eeuw. Zelf hadden we tijdens ons verblijf in Florence te weinig tijd om de tuinen weer te bezoeken, maar er stond wel een ander spektakel op het programma: de FloraFirenze, een bloemen- en plantententoonstelling in het Parco delle Cascine. Deze tentoonstelling vond plaats van 30 april t/m 11 mei en had als thema: ‘Made in Italy’. Omdat dit evenement met veel bombarie was aangekondigd als de trots van de Italiaanse sierteelt en één der grootste in zijn soort, waren onze verwachtingen hoog gespannen. Het gebeuren vond zowel binnen als buiten plaats. De aankondiging van: ‘een der grootste ter wereld’ sloeg helaas meer op het de tent, dan de tentoonstelling zelf. Door de enorme afmeting en hoogte ervan vielen de landschappelijke ontwerpen van de diverse regio’s van Italië nogal in het niet. Op zich waren er mooie elementen, zoals een koepelvormige constructie van 16 meter hoog met meer dan 5.000 Japanse azalea’s, geteeld bij het Lago Maggiore. Binnen deze koepel was een ronde waterval gecreëerd, geïnspireerd op het tropische regenwoud. Mooi was ook het uitgebeelde Toscaanse landschap, dat uitmondde in een Italiaanse tuin, voorzien van Romeinse beelden en een collectie citroen- en sinaasappelbomen in enorme en prachtig gedecoreerde aardewerken potten. Niet alleen deze citrussen roken verrukkelijk, maar ook de bijzondere klimrozen langs de rozenbogen. In de schijnwerpers stond trouwens een oude citrussoort: Citrus aurantium ‘Bizarria’. Zoals de naam al zegt is dit een bizarre hybride tussen een zure sinaasappel en een citroen. Gekweekt in de eerste helft van de 17e eeuw, in de tuin van een rijke bankiersfamilie, bestond eeuwenlang het idee, dat deze rariteit verloren was gegaan. In 1970 is hij echter herontdekt door de hoofdtuinman van de Boboli-tuinen. Ter vergroting van de feestvreugde waren er verder nog een woestijngebied met cactussen en een Japanse tuin met hier en daar een bonsaiplant te bewonderen, een beetje karig allemaal, jammer! Buiten was het ook net allemaal niet… of zijn wij zo verwend???

Anneke

T @blikopdetuin

Blik op de tuin – Vragen kunt u stellen via: info@westland.groei.nl; activiteiten van Groei en Bloei afdeling Westland vindt u op: westland.groei.nl.

Blik op de tuin – week 27 / 2015

Aan een draadje in de zon (Italië – 2)
SAM_6455SAM_6618
Een week lang in de bergen wandelen, verandert niet alleen je kijk op de dingen van de dag, maar zorgt letterlijk en figuurlijk ook voor een betere blik op de natuur. Al wandelend door eindeloze bossen, langs oude kloosters en verlaten boerderijen, waren alleen de koekoek en een haas op afstand onze gezel. Mensen zagen we niet, alleen daar waar we ’s avonds aten en sliepen, hadden we contact met onze soortgenoten. Verwonderd waren we door het rupsje dat zich in de zon aan een lange zijden draad op een zucht van de wind door de lucht voortbewoog. Zittend in het gras, zagen we hem, vanuit een hoge boom naar beneden zeilen en als een acrobaat op een trampoline tussen de grassprieten rond springen, om dan weer langzaam omhoog te klimmen. We waren geraakt door de prachtige wilde orchideeën, die steeds opnieuw zorgden voor, wat wij een fotomoment noemden, maar eigenlijk een verkapt rustmoment was. Verschillende soorten, zoals, Dactylorhiza maculata subsp. Maculata kruisten ons plant. Deze (gevlekte) orchis is een vaste plant, die behoort tot familie der orchideeën. Zijn bloemen zijn lichtpaars tot rozig wit. Mogelijk hebben we ook de bosorchis ontmoet, die veel van de gevlekte orchis weg heeft: Dactylorhiza maculat subsp. Fuchsii en een paarse soort die Orchis morio heet. Exemplaren van de gevlekte orchis die ik in ons land ooit ben tegengekomen, waren vaak niet hoger dan 15 cm. Op een berg bij Fiesole, dichtbij Florence, troffen we echter een exemplaar van zeker 40 – 45 centimeter hoog aan. Prachtig waren ook de witte soorten, waarvan één waarschijnlijk een ongevlekte, gevlekte orchis was en de andere een ‘wit bosvogeltje’: Cephalanthera longifolia. Moeders mooiste was Ophrys apifera, de bijenorchis, met een onderlip lijkend op een bij. Mijn blik viel verder nog op een bolgewas met bolvormige bloemetjes. Het had veel weg had van het blauwe druifje, Muscari botryroides. Dit gewas was echter hoger en bovenop de bloemsteel stond een soort kuifje. Ik heb zijn naam inmiddels gevonden. Het is een lid uit dezelfde familie: Muscari comosum, de kuifhyacint; op zijn Frans: Muscari à toupet. Na zeven dagen keerden we terug in de bewoonde wereld en gewend aan en verwend door gezonde bos- en berglucht, kreeg ik bij aankomst in het drukke, warme Florence een enorme hoest- en proestbui. Een allergische reactie? Luchtverontreiniging? Wie zal het zeggen. In ieder geval was deze tocht een ervaring die zeker voor herhaling vatbaar is!

Anneke

T @blikopdetuin

Blik op de tuin – Vragen kunt u stellen via: info@westland.groei.nl; activiteiten van Groei en Bloei afdeling Westland vindt u op: westland.groei.nl.