Blik op de tuin – Het Hele Westland: week 34

'Mijn dwergbanaan' in Madeira!

‘Mijn dwergbanaan’ in Madeira!

Over custard appels en bananen

Terwijl ik dit schrijf, zit ik onder een bijna uitgebloeide custard appelboom of wel Annona reticulata, in de tuin van een Madeirees vakantiehuisje. Op de achtergrond hoor ik het zachte gekabbel van een waterfonteintje, dat onverstoorbaar het aanwezige water door de drie aaneen geklonken beeltenissen transporteert. De custard appelboom is een boom die inheems is in Midden-Amerika maar ook in koudere oorden toe te passen is. Op Madeira groeien ze in tuinen en soms op kleine kwekerijen. De vruchten kunnen wel 15 centimeter groot groeien maar hebben meestal het formaat van een appel. Het witte vruchtvlees smaakt, volgens ingewijden, naar custard vla. Annona is trouwens verwant aan Magnolia en dat is goed te zien aan de bloeiwijze van de custard appel.
Als ik onder de boom door een blik naar beneden werp, zie ik het witte kerkje van Loreto de Calheta en de uitgestrektheid van de meer dan blauwe Atlantische oceaan. Kijk ik echter achterom ‘mijn’ tuin in, dan zie ik een botanische smeltkroes van planten, iets dat trouwens op heel het eiland het geval is. Gewone vaste planten als Rode valeriaan, Centranthus ruber en goudgele Hemerocallis, daglelie staan gebroederlijk naast (sub)tropische planten als Cycas revoluta, de cycaspalm, Phoenix canariensis, de Canarische dadelpalm en niet te vergeten een enorme dwergbanaan, Musa paradisiaca cavendishii, die veelvuldig op het eiland voorkomt. Madeira, dat haar naam ‘houteiland’ dankt aan de dichte bebossing die de Portugese ontdekkers van het eiland in 1418 aantroffen, staat daarom ook bekend als het bananeneiland. Op de vele terrassen, op de naar het zuiden gerichte berghellingen, rijpen deze dwergbananen onder de Atlantische zon, vooral in de buurt van Calheta, ten westen van de hoofdstad Funchal, de belangrijkste bananenstreek van het eiland. Kleine vrachtauto’s transporteren daar de geoogste bananen in blauwe zakken, waarin het laatste afrijpproces heeft plaatsgevonden, naar de plaatselijke coöperatie. In de tuin staan nog veel meer eetbare planten en bomen zoals een vijg, twee soorten avocado’s en een wilde perzik. Ook is er een kleine groentetuin met aardappels, bonen en groene pepers.
Nu is het echter tijd voor een heerlijke zoete banaan, waarvan de smaak niet te vergelijken is met die van de bananen die we in ons land in de winkel kopen. Niet voor niets is een van de specialiteiten van de Madeirese keuken: espada com banana, zwaardvis uit de Atlantische oceaan met gebakken banaan. Als die dan nog eens zwemt in een lekker passievruchtensausje, dan loopt vast ook bij u het water in de mond.

Anneke

T @blikopdetuin

Blik op de tuin – Vragen kunt u stellen via: info@westland.groei.nl; activiteiten van Groei en Bloei afdeling Westland vindt u op: westland.groei.nl.

Blik op de tuin: week 33

Varens in de schijnwerpers
IMG_9933

Tijdens de zomerperiode tot 1 oktober a.s. is er in de Hortus botanicus in Leiden een tentoonstelling over planten uit de oertijd. U kunt er kennis maken met de vele plantensoorten die vroeg in de evolutie zijn ontstaan en al miljoenen jaren op de aardbol voorkomen. Waarschijnlijk kent u wel een aantal van deze planten, zoals Ginkgo en Cycas, maar zult u verbaasd zijn op welke manier deze planten zich, door de eeuwen heen, hebben kunnen handhaven. Er is speciaal voor deze tentoonstelling een wandelboekje samengesteld, dat u door tuin en kassen leidt en waarin u informatie vindt over deze unieke planten.
Ook varens behoren tot de oerplanten. Ter ere van het 25 jarig bestaan van de Nederlandse Varenvereniging staan van 16 – 24 augustus a.s. varens centraal. De activiteiten tijdens deze tien dagen concentreren zich rond de Wintertuin van de hortus. U kunt hier winterharde en tropische varens bewonderen. Er is verder een aantal vitrines ingericht met voorbeelden van varen-parafernalia uit de tijd van de ‘Varengekte’ in Engeland, van rond 1860, ook wel ‘Fern craze’ genoemd. Deze gekte leidde er toe, dat door de zucht naar varens gebieden waar varens in overvloed stonden, het predicaat ‘bedreigde gebied’ kregen. Een wetsartikel moest de wildroof van varens een halt toe roepen. Ook de Engelse industrie speelde op de gekte in en zo ontstond bijvoorbeeld serviesgoed en allerlei huisraad met varenmotief.
Tijdens deze dagen kunt u er ook bijzondere varens kopen. Hebt u problemen met varen(s) dan is er zelfs een ‘varendokter’ die u graag raad geeft over aanschaf, kweek en onderhoud van deze oerplant. Dagelijks kunt u om 14.00 uur een rondleiding door de Varentuin mee maken onder leiding van de voorzitter van de Nederlandse Varenvereniging. De hortus zelf heeft namelijk ook een rijke collectie. Ook aan kinderen is gedacht. Er is een speciale tent waar jonge liefhebbers kleine varens kunnen oppotten om mee naar huis te nemen. Zolang de voorraad strekt zijn er ook fossielen van varens te koop. Op zaterdag 16 augustus zijn er de hele dag door lezingen op het gebied van oerplanten en de rol van varens in de begintijd van onze wereld. U kunt zich voor deze lezingen aanmelden bij de hortus. Deelname aan de lezingen is gratis.
De Nederlandse Varenvereniging geeft drie maal per jaar het tijdschrift ‘Varenvaria’ uit, dat u gratis krijgt toegezonden als u lid van de vereniging bent. Voor een lidmaatschap betaalt u 20 euro per jaar. (www.hortusleiden.nl – http://www.nederlandse-varenvereniging.nl).

Anneke

T @blikopdetuin

Blik op de tuin – Vragen kunt u stellen via: info@westland.groei.nl; activiteiten van Groei en Bloei afdeling Westland vindt u op: westland.groei.nl.

Blik op de tuin – Het Hele Westland: week 32

Natural Feelings

Natural Feelings

Natural feelings

Afgelopen weekend heb ik met een vriendin de tuin van Laura Dingemans in Heerle, onder de rook van Roosendaal, bezocht. Twee jaar geleden was ik er eind september tijdens een Open Tuin en nu op een doodgewone zaterdagmiddag, hartje zomer. We boften, want net als twee jaar geleden was het prachtig weer, maar het was vooral leuk om de tuin nu in zomertooi te zien. De oorspronkelijke tuin van Laura ligt rondom het woonhuis. In deze tuin loopt u over een smal pad langs kunstige gesnoeide buxus en pastel gekleurde vaste plantenborders met hier en daar een wolk van hortensia’s. Het is een prachtig voorproefje van de tuinkamers die schuin achter het woonhuis liggen. Deze kamers, zowel formeel, als informeel, zijn opgedeeld door grote al dan niet golvende hagen. Door de doorgangen in de hagen, die de kamers onderling verbinden, ontstaan er prachtige doorkijkjes. In de tuinkamers zelf delen kleine hagen de rest van de ruimte op. De tuinen lijken er al veel langer dan 1997 te zijn en als u er een paar hopschoorstenen bij denkt, waant u zich in een tuin in Engeland. Bezoekers vergelijken Laura’s tuinen wel eens met die van Sissinghurst in Kent, van Vita Sackville-West en Harold Nicolson. Dat is niet helemaal ten onrechte. Ook daar zijn de borders in de diverse tuinen op kleur en komen er allerlei romantische en poëtische beelden naar boven. Laura heeft een uitstekende smaak op het gebied van het combineren van vaste planten. Vooral in de tuinkamer met de dubbele border, spatten de kleuren er van af en was de opbouw van de border meer dan mooi te noemen. Bladvormen, bloemkleuren en bloeiwijzen wisselen elkaar op subtiele wijze af. Prachtig vind ik ook de tuin met de rode bladvormen, waar de rode beuk door het felle zonlicht bijna in brand leek te staan. Bij de tuinen bevindt zich ook een kleine kwekerij, waar u de planten die u in de tuinen hebt bewonderd, ook kunt aanschaffen. Natuurlijk kon ik het niet laten en ben ik niet met lege handen naar huis gegaan. Ik viel onmiddellijk voor Phlox paniculata ‘Natural Feelings’, een schitterende vlambloem, die volgens een beschrijving op het internet alle groei & bloei records breekt: een constante bloei van vier maanden van juli tot oktober. Mooi is deze Phlox in ieder geval. De bloemetjes lijken op kleine rozenknopjes en staan in pluimvormige clusters bij elkaar. Ik ben benieuwd…Eind september is er weer Open Tuin (www.tuinenlauradingemans.nl).

Anneke

T @blikopdetuin

Blik op de tuin – Vragen kunt u stellen via: info@westland.groei.nl; activiteiten van Groei en Bloei afdeling Westland vindt u op: westland.groei.nl.