Blik op de tuin: week 48 / 2013

Strategisch en voor kleur kiezen

In vuur en vlam!

In vuur en vlam!

Gek hè, maar de herfst roept altijd tegenstrijdige gevoelens bij me op. Aan de ene kant vind ik de verkleuring van het blad prachtig, maar aan de andere kant heb ik een gruwelijke hekel aan het idee dat het voorlopig weer nat en koud zal zijn. Nu mogen we dit jaar toch niet mopperen, want de bladval is erg laat ingetreden, hoewel de bladverkleuring na de droge zomer al best vroeg op gang kwam. Zo vlak voor Sinterklaas hangt er nog behoorlijk wat blad aan de bomen, dit ondanks de zware storm van eind oktober, waardoor bomen als lucifers, door het geweld van de wind, om knakten. Het zal nu wel gauw gedaan zijn met al dat blad, want de eerste vorstprikkels zorgen er voor, dat het natuurlijke proces van afvallend blad in de versnelling gaat. Het verkleuren van het blad is eigenlijk een ingenieus proces van de natuur. Als de lichtintensiteit in de herfst afneemt, neemt ook de noodzaak voor bladverliezende bomen en struiken af om nog bladgroen te produceren. Zuinig als ze zijn trekken ze de voedingsstoffen terug naar takken, stam en wortels en verdwijnt het bladgroen. Dat wat in het blad overblijft, zijn kleurstoffen zoals carotenoïden (gele bladeren) en anthocyaan (rood en oranje bladeren).
Houdt u ook zo van verkleurend blad, probeert u daar bij het inrichten van de tuin dan eens rekening mee te houden. Vaak kiest u bomen of struiken niet op hun herfstkleur, maar om andere eigenschappen. Dat is geen probleem, maar met een klein beetje kennis kost het niets meer om ook in uw eigen tuin voor een ‘Indian Summer’ te zorgen. Dit kan door te kiezen voor een cultivar of soort die wel een bladverkleuring heeft. In onze tuin staat een Acer palmatum ‘atropurpureum’, een Japanse Esdoorn die in de herfst vlammend rood verkleurt. Als een magneet wordt je blik er naar toe getrokken, zeker omdat hij in ons geval in een van de zogenaamde zichtlijnen van de tuin ligt. Een zichtlijn is een denkbeeldige lijn die je blik volgt. In de meeste gevallen eindigt een zichtlijn in de tuin op een eindpunt, zoals een zitje, een mooie border of in ons geval een ‘vlammende’ Acer. Een strategisch gekozen plaats voor een bladverkleurende boom of struik kan echt voor een hoop kijkgenot zorgen! Naast esdoorns zijn er natuurlijk nog meer verkleurende bomen en struiken. Krentenbomen, berken en amberbomen doen ook mee, maar zoals gezegd kies dan wel voor de juiste cultivar!

Anneke

T @blikopdetuin

Vragen kunt u stellen via: info@westland.groei.nl; activiteiten van Groei en Bloei afdeling Westland vindt u op: westland.groei.nl.

Blik op de tuin: week 47 / 2013

oranjeNog meer over tulpen

Naar aanleiding van de presentatie van Eric Breed over historische tulpen kan ik het niet laten om nog wat tulpenkennis met u te delen. Tulpen zijn onderverdeeld in verschillende groepen, zoals Darwinhybriden, Rembrandttulpen, leliebloemige e.a. Vaak zijn ze vernoemd naar steden, filmsterren, zangers of bekende personen, zoals President Kennedy. Het assortiment is door de jaren heen enorm uitgebreid en soms zijn er tulpen die zo gezond zijn, dat ze het hele tulpenareaal veroveren, zoals Tulipa ‘Conqueror’, de veroveraar. Maar het zijn niet alleen moderne tulpen die een aanbeveling verdienen. Ook tulpen uit het verleden bewijzen nog steeds hun bestaansrecht en zijn ook nog commercieel aantrekkelijk, zoals Tulipa ‘Greuze’, een enkelbloemige tulp met paarse bloemen uit 1881. Viridifloratulpen zijn tulpen in verschillende kleuren, die als gemeenschappelijk kenmerk allemaal iets groens in de bloemblaadjes hebben. ‘Yellow Spring Green’ is er zo één, maar is ook interessant omdat hij meerjarig is en dus in de grond kan blijven, als deze tenminste niet te nat is. Ook botanische tulpen zijn meerjarig en kunnen behoren tot de greigiitulpen, de fosterianatulpen of de kaufmanniana’s. Mooie voorbeelden zijn: Tulipa ‘Purissima’, Tulipa ‘Oratorio’ en Tulipa ‘Roodkapje’.
Als u meerjarige tulpen in de grond laat zitten, dan kunt u deze het beste na de bloei koppen, zodat ze niet in het zaad kunnen schieten. Het is wel verstandig om afgevallen bloemblaadjes te ruimen, want die kunnen botrytis in de grond veroorzaken, dat de bollen kan aantasten. Tulpen die niet in de grond blijven, kopt u ook en laat u minstens 6 weken staan totdat het loof is afgestorven en de bollen voedingsstoffen hebben aangemaakt. Hierna kunt u ze rooien. Meerjarige tulpen kunt u trouwens heel goed combineren met vaste planten, die de blik van het afstervende loof kunnen afleiden of verhullen.
Er zijn ook geurende tulpen, zoals ‘Telecom’ een korte tulp die in mei bloeit. Ook Tulipa ‘Jenny’ is geurend. Intrigerend blijft verder, dat er nog steeds mensen zijn die met bollen speculeren. Was er in het begin van de 17e eeuw een zogenaamde tulpenmanie, ook in onze tijd kunnen mensen er nog wat van. Zo stegen in de lente van 2003 de prijzen van vooral nieuwe tulpensoorten enorm en brak er een ware tulpenkoorts uit. Een klein half jaar later stortte de markt weer in. Hebt u niet zoveel plaats voor tulpen, dan kunt u de bollen ook in grote potten in een goed doorlatend grondmengsel planten. Bij vorst wel even naar binnen halen!

Anneke

T @blikopdetuin

Vragen kunt u stellen via: info@westland.groei.nl; activiteiten van Groei en Bloei afdeling Westland vindt u op: westland.groei.nl.

Blik op de tuin: week 46 / 2013

Tijd voor verloren tulpenIMG_6123.JPG-1

Oktober en november zijn dé maanden om (tulpen)bollen te planten. Omdat het assortiment zo groot is, valt het niet altijd mee om een goede keuze te maken. Groei & Bloei nodigde daarom in oktober Eric Breed uit. In een presentatie liet Eric foto’s uit de enorme historische tulpencollectie van zijn vader Kees zien. Kees Breed is zijn leven lang al bezig met het verzamelen van oude en zeldzame tulpen en heeft hiermee al menig ras aan de vergetelheid onttrokken. Foto’s uit zijn collectie zijn ook te bewonderen in het gelijknamige boek van Eric, dat dient als leidraad van de presentatie. De foto’s in het boek zijn gemaakt met natuurlijk licht en in de stijl van de kunstschilder J. Voerman jr.
Eric’s vader is inmiddels 75 jaar en is een bijzonder mens. Naast het in stand houden van zijn collectie tulpenbollen, verzamelt hij ook narcissen, sneeuwklokjes en krokussen. Ook brengt tot op de dag van vandaag bolgewassen en vaste planten naar de wekelijkse keuring van de KAVB in Lisse. Niet voor niets is hij geridderd voor zijn grote inzet voor het behoud van en voor het verspreiden van oude bollenrassen en variëteiten. Naast het tonen van prachtige beelden vertelde Eric ook vele interessante wetenswaardigheden. Zo vertelde hij over de inspanningen van Frans Roozen uit Vogelenzang, een vriend van zijn vader, die speciale tulpen met afwijkende kleuren kweekte, zoals de bruine tulp ‘Mabel Lorentz’. Stil stond hij verder bij tulpensoorten waar vooral Japanners gek op zijn, zoals Tulipa ‘Hatsuzakura’. Deze tulp heeft de kleur van kersenbloesem, wat ook de vertaling van dit Japanse woord is. Als in het voorjaar in Japan de kersenbomen bloeien zijn er altijd grote feesten. Bloemen met dezelfde kleur als kersenbloesem scoren er daarom hoge ogen. Deze tulp is trouwens in Japan veredeld en toen naar ons land geïmporteerd; de omgekeerde wereld, dus! Mooi was ook het verhaal over tulpenbollen die in 1953 aan Canada zijn geschonken als dank voor de bevrijding van ons land. Naar aanleiding hiervan vindt in Ottawa nog steeds ieder jaar een tulpenfestival plaats. Dit verhaal deed me direct denken aan de schenking van ruim een half miljoen bollen aan de directie van het Peterhofpaleis in het Russische Sint Petersburg; volgens het Ministerie van Economische zaken de grootste gift ooit! Hopelijk heeft dit cadeau een zelfde positieve uitwerking! Het integrale verslag van deze presentatie is te lezen op: westland.groei.nl/terugblik lezingen. Wilt u ook de foto’s van Eric Breed bekijken? Ga dan naar: http://www.tulippictures.eu.

Anneke

T @blikopdetuin

Vragen kunt u stellen via: info@westland.groei.nl; activiteiten van Groei en Bloei afdeling Westland vindt u op: westland.groei.nl.

Blik op de tuin – Het Hele Westland: week 45 / 2013

Artistieke appels
SAM_5464

Pomme marqués of wel appels met afbeeldingen; ik had er nog nooit van gehoord, totdat mijn oog viel op de tentoonstelling ‘Artistieke Appels’ in het Arboretum Kalmthout van 5 tot 20 oktober jl. Omdat het er op de eerste zondag van oktober ook ‘Plantendag’ was, besloten we een ritje naar Kalmthout, vlak over de grens bij Roosendaal te maken. Het arboretum zelf is meer dan bekend, maar een echte Plantendag had ik nog niet eerder meegemaakt, dus waarom dan geen twee vliegen in één klap? Op een groot terrein binnen het arboretum was plaats ingeruimd voor een aantal met zorg geselecteerde meesterkwekers en verzamelaars uit binnen- en buitenland; ieder met zijn eigen, bijzondere aanbod. Er waren stekken van bijzondere heesters, maar ook zaden, vijgenbomen, rozen en vaste planten te koop: voor ieder wat wils en alles van de beste kwaliteit. Maar terug naar de appels: het gebruik om appels te voorzien van een afbeelding is al eeuwenoud. Al in de 17e eeuw kregen appels die in Frankrijk bestemd waren voor Koninklijke consumptie, een afbeelding mee van leden van het Koninklijk huis. Nadat de techniek een tijd in de mottenballen had gelegen, is deze kunstvorm in de 19e eeuw herontdekt. Tuiniers overtroffen elkaar toen met de meest prachtige ontwerpen. In 1894 presenteerden Franse kwekers, tijdens de internationale fruittentoonstelling in Sint Petersburg zelfs appels met afbeeldingen van de Tsaar Nicolaas de Tweede. Het principe van het illustreren van fruit is eenvoudig, maar wel heel tijdrovend. In de tentoonstelling was een duidelijke uiteenzetting over de werkwijze en het ontstaan van deze techniek te vinden. ‘Pommes marqués’ is een techniek om appels te illustreren door middel van zonlicht, een maand voor de pluk. Tot die tijd beschermt de kweker het fruit met een zakje. Nadat het zakje is verwijderd, brengt de kweker met gelatine een sjabloon op de appel aan, dat trouwens een precisiewerkje is. Vervolgens maakt hij gebruik van het natuurlijke afrijpproces, waarbij de zon de appel kleurt, behalve op de plek waar de sjabloon de schil afdekt. Als de appel zijn kleurtje heeft gekregen en de sjabloon is verwijderd, is de afbeelding goed te zien. Deze sjablonen kunnen van wit of zwart papier zijn. Dit proces kan ook na de pluk plaatsvinden, maar het resultaat is stukken minder. Er zijn tegenwoordig ook modernere methodes, zoals met lasers, maar de bovenomschreven methode is wel het meest duurzaam! De geïllustreerde appels waren trouwens prachtig, vooral die met Suske en Wiske en Vincent van Gogh!

Anneke

T @blikopdetuin

Vragen kunt u stellen via: info@westland.groei.nl; activiteiten van Groei en Bloei afdeling Westland vindt u op: westland.groei.nl.

Blik op de tuin: week 44 / 2013

naamloos
Biodesign en gekke erwten
Tijdens het Najaars-Festival in Arboretum Trompenburg in Rotterdam kwam ik tot de ontdekking, dat dit festival met als thema: ‘De eetbare tuin’, gelinkt was aan het World Food Festival in de havenstad. Dit vijf weken durende festival vond plaats van 18 september tot en met afgelopen zondag en gaat over kokkerellen, eten en de nieuwste ontwikkelingen in de voedselindustrie. Heel toevallig was ik in de laatste week van het festival in de buurt van het Museumpark waar het kloppende hart van het festival te vinden was: het Future Food House. In deze glazen kas vonden tijdens het festival allerlei activiteiten plaats zoals demonstraties en workshops en kon de bezoeker, met het oog op de ontwikkeling op eetgebied, een blik in de toekomst werpen. Het programma was indrukwekkend. Zo konden kinderen tijdens het festival van zaden, oergranen, eikels en noten hun eigen oerpannenkoek maken en was er de ‘Geen Woorden Maar Zaden Bibliotheek’, waar je geen boeken maar zaden kon lenen: van doordeweekse en zondagse tot historische en hysterische groenten. In de interactieve tentoonstelling in glazen kasjes rondom het ‘huis’ gaven toonaangevende kunstenaars en wetenschappers antwoord op de vraag hoe en wat we in de toekomst eten. Zo was er een food 3D printer, op basis van insectenmeel, voor het maken van ‘lekkere’ hapjes en had DUS Architects onderzoek gedaan naar het verleden en heden op basis van het schilderij ‘De Aardappeleters’ van Vincent van Gogh. Met een 3D printer maakten zij van aardappelzetmeel een compleet servies. In de kas van Koppert Cress waren Crazy Peas, heerlijke cressplantjes met een frisse erwtensmaak te krijgen en werd je als bezoeker geïnspireerd om zelf te bepalen wat je eet!
Interessant was ook de Slow Food Market, die georganiseerd was door de Youth Food Movement, een (inter)nationale jongerenbeweging die zich inzet voor een eerlijker en gezonder voedselsysteem: lekker eten, dat zo duurzaam mogelijk is geproduceerd en waarvoor de boer/producent een eerlijke prijs krijgt. De hapjes van opgelegde Goudse kaas, Amsterdamse ossenworst en Limburgse stroop smaakten me heerlijk! De expositie ‘Biodesign’ (tot 5.1.2014) in het Nieuwe Instituut, ook aan het Museumpark, sloot naadloos aan op het festival. Deze tentoonstelling laat zien hoe de mens allerlei biologische technieken kan toepassen op de problemen van onze tijd, zoals zelf reparerend beton, algen die biobrandstoffen produceren en kleding die door bacteriën is gemaakt. Boeiend was ook het plan voor de ontwikkeling van een verticaal bos, een wooncentrum in het centrum van Milaan, waar huisvesting en herbebossing samen komen!

Anneke

T @blikopdetuin

Vragen kunt u stellen via: info@westland.groei.nl; activiteiten van Groei en Bloei afdeling Westland vindt u op: westland.groei.nl.