Blik op de tuin : week 25 / 2013

Een echt tuinreservaat!

Een echt tuinreservaat!

Op Tuinsafari

De jaarlijkse tuinenwandeltocht van Groei & Bloei Westland, ditmaal in de dorpskern Wateringen, had een speciaal tintje, want de deelnemers gingen op tuinsafari langs acht tuinen, waarvan 5 tuinreservaten. Tuinreservaten zijn tuinen van liefhebbers die meedoen met het project ‘Tuinreservaten’ van Vara’s Vroege Vogels. De bedoeling er van is om hierdoor de toenemende verstening van tuinen, straten en steden in Nederland tot een halt te roepen. Tuinreservaten zijn groene oases waar mens en dier gelukkig zijn. U begrijpt dat dergelijke tuinen aan een aantal voorwaarden moeten voldoen, zoals nestgelegenheid, inheemse planten, zo min mogelijk bestrating en dergelijke. Ook openbaar groen, als tuinreservaat is in dit verhaal belangrijk en daarom was het dan ook een uitstekend plan om de start van de wandeling in het Hofpark plaats te laten vinden. Het Hofpark speelt niet alleen een belangrijk rol als onderdeel van een groene leefomgeving, maar is ook historisch gezien interessant. Ooit was het Hofpark onderdeel van het Hof van Wateringen (ca. 1200 AD), een kasteel van de ridders van Wateringhe. Aan het einde van de 16e eeuw kreeg het kasteel, door schenking van Hendrik IV van Naaldwijk een bestemming als klooster voor cisterciënzers. Het klooster was echter geen lang leven beschoren want in 1573 is het tijdens gevechten tussen de Watergeuzen en Spanjaarden verwoest. Na 1600 is de buitenplaats herbouwd en ging deze in de hierop volgende jaren op verschillende eigenaren over. Na gedeeltelijk sloop van het complex liet Gerrit Waarendorp er rond 1802 een boerderij bouwen, die tegenwoordig dienst doet als cultureel centrum. De monumentale boerderij is tegenwoordig eigendom van de gemeente Westland. In het Hofpark staan trouwens een aantal heel bijzondere bomen, zoals vijf zeer oude essen (Fraxinus excelsior), waarvan er een zelfs helemaal hol is. De leeftijd van deze bomen ligt tussen de 200 en 300 jaar. Bijzonder zijn ook Liriondendron tulipifera, de tulpenboom; Paulownia tomentosa, Anna Paulownaboom en Taxodium distichum, moerascipres, een bladverliezende naaldboom. Heel bijzonder, maar veel jonger in leeftijd is het tuinreservaat van familie Luiten aan de Heulweg. Deze tuin is gebouwd op de betonnen vloer van de bedrijfsruimte die hier ooit stond. Voor wie hem nooit gezien heeft: het is een plaatje en een waar voorbeeld voor het project ‘Tuinreservaten’. Mooi is het verhaal van eigenaar Theo die vertelde dat er elk jaar opnieuw eenden bij de vijver broeden en dat ze na het uitkomen van de eieren hun jongen in marstempo naar de Hofvijver dirigeren, zo is het plaatje dan weer rond!

Anneke

T @blikopdetuin

Vragen kunt u stellen via: info@westland.groei.nl; activiteiten van Groei en Bloei afdeling Westland vindt u op: westland.groei.nl.

Blik op de tuin: week 24 – 2013

Gezellig samen...

Gezellig samen…

‘Maienblümlein’, meibloempjes

“Mit dem Tau der Maienglocken
Wäscht die Jungfrau ihr Gesicht,
Badet sie die goldnen Locken.”
(Ludwig Uhland (1787 – 1862))

Terwijl ik over het tuinpad liep, kwamen heerlijke geuren mij tegemoet. Niet alleen de sering, maar ook de lelietjes-der-dalen deden hun uiterste best om mijn neusgaten te prikkelen. Het zijn de geuren die horen bij de lente, die er dit jaar nooit is geweest. Op zaterdag 1 juni is de meteorologische zomer begonnen en mijn hoop is, dat de zomer ons enigszins zal compenseren voor al die koude dagen tot nu toe. Het is namelijk nu al 5 maanden op rij te koud in Nederland. De weerprofeten spreken elkaar echter tegen, dus afwachten maar. Het aantal zonuren in mei lag zwaar achter ten opzichte van het maandgemiddelde van 213; de ‘oogst’ dit jaar was slechts 160 zonuren. 23 mei was het absolute dieptepunt van deze lente, omdat de temperatuur in De Bilt toen niet boven de 10,4 graden uit kwam. De afgelopen dertig jaar is het, volgens het KNMI zo laat in mei niet zo koud geweest. Er viel op sommige plaatsen in ons land zelfs natte sneeuw, wat ook zeer uitzonderlijk is. Een voordeel van het koude weer is wel, dat alle bloesem veel langer mooi blijft en we extra lang van alle lentegeuren kunnen genieten.
Genieten was het trouwens ook in het Hyacintenbos en Van Leyden-Hof, het binnenduinbos en natuurgebied, die naast het landgoed Ockenburgh in Den Haag (voormalig Loosduinen) liggen. U kunt dit gebied bereiken via het park Ockenburgh of via een draaihek aan de Monsterseweg. Onder de oude eiken in dit duin-eikenbos bloeien in april duizenden blauwe boshyacinten. Op sommige plekken treft u zelfs witte, blauwe en roze exemplaren samen aan. Door het koude weer bloeiden de boshyacinten ook eind mei nog uitbundig. Grote plakkaten lelietjes-der-dalen, salomonszegel en koekoeksbloemen zorgden samen met de boshyacinten voor een prachtig kleurenpalet. De warmte van de zon zorgden er voor dat de geuren van de lelietjes de boventoon voerden en hoge varens maakten het plaatje compleet. Lelietjes-der-dalen (Convallaria majalis), meiklokje is een vaste plant met witte, klokvormige bloempjes (drie tot tien per bloeistengel) die met hun tere zoete geur ook insecten lokken. Ik wist niet dat er ook een roze cultivar was, maar sinds kort heb ik via Herman, een andere tuinliefhebber een roze exemplaar in mijn tuin. Wist u trouwens dat lelietjes vroeger erg in trek waren als schoonheidsmiddel tegen zomersproeten? Het gedicht hierboven verwijst er naar!

Anneke

T @blikopdetuin

Vragen kunt u stellen via: info@westland.groei.nl; activiteiten van Groei en Bloei afdeling Westland vindt u op: westland.groei.nl.

Blik op de tuin – week 23 / 2013

Een van de velen!

Een van de velen!

Van stekelige bijzonderheid tot plaag

Op een natte, maar vooral koude avond in mei organiseerde Groei & Bloei Westland een rondleiding in de kas van Aad Vijverberg in Honselersdijk. Aad is in 1974 met zijn verzameling begonnen en samen met Jan de Vreede heeft hij in 2008 de afdeling Haag Westland van Succulenta opgericht.
In de kas staan meer dan 10.000 soorten succulenten: cactussen en vetplanten. Succulenten zijn planten die in een deel van hun plantenlichaam water kunnen opslaan. Afhankelijk van de opslagplaats zijn deze onderverdeeld in knol-, stam- of bladsucculenten. Naast alle planten op tafels heeft Aad ook een grote verzameling cactussen en aanverwante die in de volle grond zijn geplant. Met een beetje fantasie is het hier mogelijk om je in te beelden hoe cactussen op hun plaats van oorsprong groeien. Denkt u hierbij aan de Saguaro, een reuzencactus die vaak in oude westerns, maar ook in de stripreeks Lucky Luke te zien is. De aanblik van al die exotische schoonheden was een mooie manier om even aan de waan van de dag en het slechte weer te ontsnappen.
De oorsprong van alle cactussen, waar ook ter wereld ligt in de zogenaamde Nieuwe Wereld d.w.z. Noord-, Midden- en Zuid-Amerika. Ze komen voor van Canada, waar de soort Opuntia (schijfcactus) de winter onder een sneeuwdek overleeft, tot in de Andes en tot op zeeniveau in Uruguay. Slecht een klein aantal soorten zult u aantreffen in tropische regenwouden. Ze groeien dan als epifyt op boomtakken. Cactussen groeien vooral in gebieden met een afwisseling van droge en minder droge seizoenen. Hun bladeren zijn door de evolutie tot doorns omgevormd, zodat ze zich kunnen aanpassen aan de wisselende omstandigheden waarin ze groeien. De doorns beschermen de cactus ook tegen fel zonlicht en voorkomen, dat ze ten prooi vallen aan dieren. Sommige soorten hebben geen doorns, maar beschermen zich met giftige stoffen. De bloemen van cactussen variëren van piepklein tot wel 30 centimeter. Na 1492 – de ontdekking van Amerika door Columbus – kwamen met de Spanjaarden de eerste cactussen naar Europa. Hiertoe behoorde de melocactus, meloencactus. In eerste instantie kwamen deze cactussen in de oranjerieën en kassen van welgestelde lieden terecht. Evenals bij de introductie van de tulp kostten ze in eerste instantie een vermogen en ontstond een handel vergelijkbaar met de tulpenhandel in de Gouden Eeuw. Door het gunstige klimaat hebben ze zich later, vooral in Zuid-Europa, in de vrije natuur verspreid en zijn tegenwoordig schijfcactussen in Australië zelfs meer dan een plaag! Het verslag van de rondleiding terug te vinden op westland.groei.nl – terugblik 2013.

Anneke

T @blikopdetuin

Vragen kunt u stellen via: info@westland.groei.nl; activiteiten van Groei en Bloei afdeling Westland vindt u op: westland.groei.nl.

Blik op de tuin: week 22/2013

Rood wit blauw

Rood wit blauw

IMG_1371Rood, wit, blauw

Normaal houd ik me niet zo bezig met de kleuren van de Nederlandse vlag, maar de troonswisseling heeft blijkbaar toch iets bij me losgemaakt. Het was me namelijk niet eerder opgevallen, dat ik in mijn tuin in de maand mei constant de vlag uit heb. Op allerlei plekken staan toevallig allerlei struiken en planten in rood, wit en blauwe kleuren te schitteren. Ik zal u een paar voorbeelden geven.
In onze zijtuin vertegenwoordigen Photinia x fraseri ‘Red Robin’, Pyrus salicifolia ‘Pendula’ en een sering (Syringa) onze driekleur en in de achtertuin Acer palmatum, Choisya ternata en Ceanothus ‘Italian Skies’.
Stuk voor stuk zijn het dankbare struiken die in een wat kleinere tuin een uitstekend plaatsje verdienen. Photinia fraseri ‘Red Robin’ is een bladhoudende struik die juist in het voorjaar van zich doet spreken. Deze glansmispel heeft namelijk bij het uitlopen van het nieuwe blad prachtige rode scheuten. Ik heb ooit gekozen stamvorm en de breed uitgegroeide pruik dient nu als parasol voor de vaste planten eronder. Het is een snelle groeier, maar ook goed te snoeien. Als struik bereikt hij na 10 jaar een uiteindelijke hoogte van 2,50 meter. Pyrus salicifolia ‘pendula’ is een sierpeer met neerhangende takken en blad, dat op wilgenblad lijkt. In het voorjaar draagt deze treurpeer mooie witte bloesem met in de herfst geelgroene miniperen. De opvallend grijze kleur van het blad is misschien de belangrijkste sierwaarde, maar met zijn hoogte van vier tot 5 meter is hij uitermate geschikt voor een kleine tuin. Van de blauwe sering weet ik de naam niet, maar met de twee andere struiken was hij wel verantwoordelijk voor de kleuren van onze vlag.
Acer palmatum, Japanse Esdoorn is een aanwinst in iedere tuin. In het voorjaar als het blad zich volledig heeft ontplooid, heeft hij met zijn donkerrode bladkleur een bijzonder effect op de voorjaarstuin. Ook de herfstverkleuring van deze paddenstoelvormige struik is imposant. Hij vormt een mooi koppel met Choisya ternata, het sinaasappelstruikje, dat ook graag in de halfschaduw staat. Deze struik draagt in het voorjaar stervormige witte bloemen, die heerlijk ruiken en is eveneens een aanrader voor een kleine tuin. Meer in de zon staat de hemelsblauwe Ceanothus ‘Italien Skies. Tegen de muur van de keuken staat hij beschermd tegen koude winden en samen vormen zij een mooi rood/wit/blauw span! Er staan nog meer combinaties, maar teveel om op te noemen Tip: Plant ook eens roodbladige struik! U zult zien hoe spannend dat is….

Anneke

T @blikopdetuin

Vragen kunt u stellen via: info@westland.groei.nl; activiteiten van Groei en Bloei afdeling Westland vindt u op: westland.groei.nl.