Blik op de tuin: week 50/2012

Hoe rabarber aan zijn naam komt…

Rabarber is een van die zomergroenten waar u dol op bent of niet…Terwijl ik dit schrijf hoor ik u denken: ‘Wat, rabarber, waarom nu?’. Ik zal het u vertellen. In het vestingstadje Naarden, onder de rook van Amsterdam, staat in de Kloosterstraat een oud klooster. Hier is het Comeniusmuseum gevestigd. In de kapel van het klooster ligt Jan Amos Komensky of wel Comenius, begraven. Comenius (1592 – 1670) leefde in de Gouden eeuw en was ereburger van Amsterdam. Deze grote Tsjechische denker, theoloog en pedagoog was door zijn inzichten zijn tijd ver vooruit. Een van zijn leerlingen was Nicolaas Witsen, burgemeester van Amsterdam en bestuurder van de VOC (Verenigde Oost-Indische Compagnie). Over deze Witsen gaat de tentoonstelling: ‘Tot meerder kennis en Klaerheit’, die nu in het museum te zien is. Om handelstechnische redenen onderzocht Witsen de mogelijkheid om over land naar China te reizen. De scheepsreizen naar Azië langs Afrika duurden namelijk lang en waren heel gevaarlijk. Pogingen om langs het noorden een kortere doorvaart te vinden, liepen vast in het ijs van Nova Zembla. Witsen was vooral geïnteresseerd in Tartarije: het gebied tussen Rusland en China, dat Siberië, Mongolië en Centraal-Azië omvat. Door zijn goede contacten met o.a. Tsaar Peter de Grote kreeg hij veel informatie over de te doorkruisen gebieden en de daar levende volken, planten en dieren. Hij maakte een kaart van het gebied en schreef er in 1691 een boek over.

In de tentoonstelling zijn allerlei door hem verzamelde gebruiksvoorwerpen uit het gebied, opgezette dieren, boeken en landkaarten, maar ook informatie over planten te vinden. Dit komt, omdat er in de Gouden Eeuw veel interesse voor nieuwe geneeskrachtige kruiden was. Zo kwam uit het gebied ten oosten van de rivier de Wolga een plant die Rheum rhabarbarum, oosterse rabarber heet. De naam rabarber komt van Rha, de oude Griekse naam voor de rivier de Wolga en barbaroi , barbaren, vreemdelingen. In de Gouden Eeuw was rabarber om zijn zuiverende en stoelgangmakende kwaliteit een zeer gewild en erg duur geneesmiddel. De handel in rabarber was door de Russische staat zelfs gemonopoliseerd. Russische handelaren trokken Mongolië en China in om gedroogde rabarberwortels op te kopen. Op het smokkelen ervan stond zelfs de doodstraf. In zijn boek beschrijft Witsen over zijn mislukte pogingen om het zaad dat hij kreeg toegestuurd te laten groeien. Het duurde trouwens nog tot ver in de 18e eeuw dat rabarber ook als groente bekendheid kreeg; interessant, niet waar? De tentoonstelling duurt nog tot 13 januari 2013. 

Anneke 

T @blikopdetuin 

Vragen kunt u stellen via: info@westland.groei.nl; activiteiten van Groei en Bloei afdeling Westland vindt u op: westland.groei.nl.

Blik op de tuin: week 49 / 2012

Vitamine G en tuingeluk

Ik heb het met u al eens gehad over de toenemende verstening van tuinen. Om die het hoofd te bieden, had Groei & Bloei Westland in november Carla van Lingen en Dorien Reiche uitgenodigd. Insteek was het vinden van oplossingen om de verstening van tuinen en de afname van openbare groene ruimten tegen te gaan. Cara van Lingen van Vroege Vogels/Tuinreservaten ging vooral in op het project ‘Tuinreservaten’, dat als motto: ‘Stop het Stenen Tijdperk’ draagt. Dorien Reiche, directeur van ‘De Groene Reiger’ (voorheen Directeur externe betrekkingen IVN) besteedde aandacht aan het belang van groen in de openbare ruimte.

Omdat de dieren om ons heen ons privé-groen als ‘stapsteen’ gebruiken om van de ene groene zone naar de andere groene zone te komen, spelen groene tuinen, lees: ‘tuinreservaten’, een belangrijke rol als toevluchtsoord. Volgens het principe van een tuinreservaat zou uw tuin aan de vier V’s moeten voldoen: Voedsel, Veiligheid, Voortplanten en Variatie. Voor dieren houdt dit in: voldoende voedsel in de vorm van bottels en bessen, een gelegenheid om te schuilen en voort te planten (b.v. vogelhuisje, egelonderkomen) en variatie in hoogte en bloeitijd van de aanwezige beplanting (bomen, struiken en bodembedekkers).

Ook voor ons, mensen is een groene tuin belangrijk, omdat het een plaats is waar we ‘vitamine G(roen)’ uit kunnen putten. Het is wetenschappelijk bewezen dat ‘vitamine G’ d.w.z. een groene leefomgeving er voor zorgt dat we gezonder en gelukkiger zijn. Een groene tuin zorgt ook voor een stukje tuingeluk. U kunt dit realiseren door te kiezen voor een goede verhouding tussen tegels en groen en het scheppen van voldoende privacy door het kiezen de juiste bomen en hagen. Ook een goede energiebalans is hierbij gewenst: de juiste verhouding tussen het werken in de tuin en ervan genieten!

De aanwezigheid van voldoende openbaar groen hoort eveneens in een gezonde leefomgeving thuis en is van belang voor het realiseren van linten van groen (gekoppelde groene stapstenen) door het landschap. De vergroening van de leefomgeving in de buurt heeft niet alleen effect op de gezondheid van mens en dier. Vergroening vergroot ook de sociale cohesie en de leefbaarheid in een buurt. Verder is een verhoging van de vastgoedwaarde een bijkomend effect. Het project ‘Groen Dichtbij’ dat het IVN uitvoert i.s.m. het Oranje Fonds is hier een goed voorbeeld van en krijgt hopelijk veel navolging. Het verslag van de lezing is te vinden op westland.groei.nl onder het kopje: Terugblik/lezingen. Voor meer informatie over dit onderwerp: http://www.degroenestad.nl of op http://www.beterbuurtgroen.be.

Anneke

T @blikopdetuin

Vragen kunt u stellen via: info@westland.groei.nl; activiteiten van Groei en Bloei afdeling Westland vindt u op: westland.groei.nl.