Blik op de tuin – week 16/2010

9058978311De Kunst van het combineren

Voor veel mensen is het al niet eenvoudig om de juiste plant op de juiste plaats te zetten, maar nog lastiger is het om in de border meerdere planten bij elkaar te kiezen zodat er sprake is van een geslaagde combinatie. Om een tipje van de sluier over dit onderwerp op te lichten was op donderdag 8 april Florentine van Eeghen uitgenodigd. Florentine van Eeghen is auteur van tuinboeken en schrijft daarnaast regelmatig voor tijdschriften.

De schone kunst van het combineren lijkt wellicht iets waar alleen de ware tuinfanaat patent op heeft. Toch is het combineren van tuinplanten te leren en kunt ook u van het combineren van planten uw liefhebberij maken. Bij het combineren staat niet de individuele plant centraal, maar een aantal planten, dat op een of andere manier een onderlinge samenhang heeft. Deze planten voldoen vaak aan dezelfde bodemeisen of een plaatsje al dan niet in de zon. Het combineren van planten beperkt zich natuurlijk niet alleen tot de groep vaste planten. Er zijn ook prachtige combinaties te maken tussen vaste planten en houtige gewassen, zoals heesters, bomen, maar ook klimplanten. Ook houtige gewassen kunnen onderling voor verrassende plaatjes zorgen.

Bij het kiezen van plantencombinaties zijn verschillende uitgangspunten mogelijk. Zo zou u kunnen kiezen voor een contrastrijke combinatie die ontstaat door het gebruik van zogenaamde complementaire kleuren, zoals rood en groen, geel en paars, blauw en oranje. Daarnaast kan ook een harmonie van kleuren de hoofdrol spelen. Ook variatie in bloemvorm is belangrijk. Interessant is het om te weten dat vlakke bloemvormen rustpunten zijn en dat opgaande lijnen zoals bij aarvormige bloemen en toortsen aanleiding geven tot verder kijken. Verder moet u het belang van blad niet onderschatten. Bladeren bepalen het hele jaar door de sfeer van de tuin. Of het nu grijs, geel, groen of rood blad is, in de juiste combinatie met andere planten hebben bladeren een grote waarde.

Eigenlijk is het combineren van planten in de tuin niets meer dan het schikken van bloemen en blad in een vaas. Wilt u nog meer weten over dit onderwerp, leest u dan het boek ‘Tuinplanten combineren’, waarin nog veel meer tips en suggesties te vinden zijn. Net als in haar succesvolle boek ‘Tuinplanten kiezen’, zijn de planten ingedeeld in zeven tuinseizoenen waardoor de bloeitijden beter op elkaar aansluiten. Verder laten mooie plaatjes zien welke bijzondere resultaten er te behalen zijn en wordt het verlangen naar een mooi en lang tuinseizoen alleen maar vergroot! (integraal verslag op westland.groei.nl – onder terugblik)

Anneke

Vragen kunt u stellen via: info@westland.groei.nl; activiteiten van Groei en Bloei afdeling Westland vindt u op: westland.groei.nl.

Blik op de tuin – week 15/2010

Sla Werk aan de winkel

Op 24 maart lag, volgens De Natuurkalender, de natuur door de koude winter 37 dagen achter op het extreem vroege voorjaar van 2008. Dat is nogal wat. Toch zat ik tot mijn verbazing op diezelfde dag al een heel vroege atalantavlinder, terwijl ik de eerste bloemen van het speenkruid, dat vaak veel vroeger tot bloei komt, pas een week later zag. Allemaal tekenen dat de natuur een beetje van slag is. Gelukkig is de natuur aan een inhaalslag bezig en zie je de laatste weken bollen en vaste planten bijna letterlijk de grond uit schieten. Tijdens een aantal zonnige dagen in maart, heb ik flink in de tuin gewerkt en was er een week lang: ‘werk aan de winkel’. Het oude gewas van vaste planten heb ik afgeknipt. Ik heb de rozen gesnoeid, iets wat ik normaal eind februari al doe en de hortensia’s hebben een fikse opknapbeurt gekregen. Ik heb gemest en alles ziet er weer pico bello uit! De lange koude winter heeft gelukkig niet al te veel negatieve effecten op de tuin gehad. Hier en daar wat bruine blaadjes, maar dat is het dan ook wel.

De kuipplanten in het kasje staan in nieuwe potaarde en ik heb zelfs al wat stekken gemaakt. Nu maar afwachten of ze willen wortelen. Enthousiast door het verhaal van Peter Bauwens van ‘De Nieuwe Tuin’ uit De Klinge in België ben ik zelfs aan het zaaien gegaan. Elke dag ga ik even kijken of er al ergens groene puntjes te bespeuren zijn. In de bakken met gemengde sla, regenboogbietjes en ijskruid beginnen zich al kleine zaailingen te ontwikkelen en ik ben benieuwd wanneer ik de eerste sla kan snijden?! Eigenlijk vind ik zaaien, door het werk dat er allemaal aan vastkleeft, een hele toestand. Maar als het uiteindelijk is gelukt, ben ik er toch weer blij dat ik het heb gedaan!! Voor wie geen zin in zaaien heeft, is het leuk om te weten dat kwekerij ‘De Nieuwe Tuin’ van Peter Bauwens op zaterdag 1 en zondag 2 mei a.s. Opendeurdagen houdt. Bent u op zoek naar bijzondere groenten of kruiden dan is deze kwekerij het aanbevelen waard. U kunt er planten kopen zoals tomaten, aubergines, courgettes en pompoenen, maar ook allerlei soorten basilicum. De kwekerij ligt niet naast de deur, maar vraagt om een bezoekje. Het adres is: Trompwegel 27. 9170 De Klinge in België. Op 15, 22 of 29 mei heeft u nog een herkansing!

Anneke

Vragen kunt u stellen via: info@westland.groei.nl; activiteiten van Groei en Bloei afdeling Westland vindt u op: westland.groei.nl.

Blik op de tuin – week 14/2010

Om hebberig van te worden

In het laatste weekend van maart hield Handelskwekerij Herman Geers voor het 6e jaar hun jaarlijkse open dagen. De kwekerij van Herman en Thea Geers is een kleine gespecialiseerde kwekerij van voornamelijk dwergconiferen en dwergheesters. Daarnaast kweken zij ook grotere bomen, zoals dwergkastanjes en dwergeiken. Dit is vooral interessant voor mensen met een kleine tuin die toch graag een eik of kastanje in de tuin willen hebben. In tegenstelling tot hun soortgenoten blijven dwergbomen klein van formaat en zijn ze na 10 jaar ongeveer 1,20 – 1,50 meter hoog. De meeste groei is er dan uit. Al op jonge leeftijd lijken het echte bomen met een goede stamontwikkeling en zijn ze in de juiste verhouding. Een mooi voorbeeld is Aesculus pavia ‘Rosea Nana’. Deze kastanjeboom is na 10 jaar ongeveer 1.20 meter hoog en loopt uit met rood blad. De bloem is rood met geel en volgens Herman is hij zeer geschikt voor borders met vaste planten.

Bezoekers hoefden zich niet alleen te beperken tot het bewonderen van het assortiment van Herman Geers, want tijdens de open dagen waren ook nog diverse andere kwekerijen aanwezig. Liefhebbers van alpine planten konden er hun hart ophalen. Naast Plant-World Holland uit Hellevoetsluis (www.plantworldholland.nl) waren ook kwekerij Kingfisher en kwekerij Ploeger (www.ploegerdebilt.nl) uit De Bilt aanwezig met zeldzame en bijzondere alpine planten. Kwekerij De Bolle Jist uit Finkum was er met bijzondere bol- en knolgewassen en Rein en Mark Bulk (www.bulk-boskoop.nl) boden er zeldzame heesters en bomen aan. Kwekerij Catherine Bxf6ttcher uit België (www.clematis-bottcher.be) was er met botanische clematis en kwekerij Mandragora ook uit België was er met rariteiten van vaste planten.

U begrijpt wel, dat dit van die momenten zijn dat je als tuinliefhebber erg hebberig wordt. Ik heb me dan ook niet helemaal kunnen beheersen. Allereerst heb ik een potje met ontzettende lieve rode tulpjes gekocht: ‘Tulipa pulchella ‘Txeate xe0 Txeate’. Dit tulpje heeft een bescheiden omvang (10 cm hoog) en is geschikt voor border en rotstuin. Waar ik ook niet aan voorbij kon lopen was Fritillaria Michailovskyi. Dit prachtige roodpaarse kievitseitje met fris geel randje is een bolgewasje uit de familie van de Liliaceae en komt oorspronkelijk uit de bergstreken in het noordoosten van Turkije. Deze Fritillaria blijft relatief laag, namelijk ongeveer 20 cm en komt zowel in de (rots)tuin als in potten en schalen goed tot zijn recht. De bollen zijn geschikt voor verwildering en kunnen dus gewoon in de grond overwinteren. Ik heb me ook gewaagd aan een Meconopsis betonicifolia. In Engeland is het een probleemloze plant, maar hier is hij meestal geen lang leven beschoren. Deze prachtige blauwe papaver bloeit aan het einde van de lente en volgens experts kunt u hem het beste in bladaarde (vol humus) planten en in droge zomers extra water geven. Deze schijnpapaver houdt van een plaatsje in de lichte schaduw. Benieuwd ben ik ook naar mijn Cynanchum asyrifolium, een stevige vaste plant, die nog niet vaak wordt aangeboden. Deze plant is bijzonder winterhard, heeft uitzonderlijk witte, geurende bloemen in juni, terwijl het blad in de herfst mooi geel kleurt. Zijn uiteindelijke hoogte is 40 centimeter en op een plaatsje in de zon tot lichte schaduw is het een plant om mee te pronken (dat hoop ik tenminste!). Buiten deze aankopen waren er natuurlijk nog veel meer planten die ik mee naar huis had willen nemen, maar er is natuurlijk een grens!

Anneke

Vragen kunt u kwijt via: info@westland.groei.nl; activiteiten van Groei en Bloei afdeling Westland vindt u op: westland.groei.nl.

Verstand op nul en mond en neus wagenwijd open – week 13/2010

Lippia Een grote glazen theepot tot aan de rand gevuld met bloemen, bladeren, bessen en fruit uit de tuin plus een ketel heet water en tijd zijn de ingrediënten voor een heerlijk kopje thee uit eigen tuin. Dat was wat Peter Bauwens van kwekerij ‘De Nieuwe Tuin’ uit Klinge de aanwezigen tijdens de 3e thema-avond van Groei & Bloei afdeling Westland mee wilde geven. Naast eetbare planten (zie vorige column) zijn er in de tuin ook volop ‘drinkbare’ planten te vinden. In tegenstelling tot de betekenis van thee als een aftreksel van de gedroogde bladeren van de theeplant Camellia sinensis, is thee uit de tuin veel meer dan een kopje water met wat blaadjes. Uit de tuin zijn de mooiste melanges samen te stellen door het plukken van de ingrediënten zoals je het materiaal zou uitzoeken om mee te bloemschikken.

Thee uit eigen tuin is een drank met heel veel kleur en geur en alle componenten kunt u natuurlijk ook afzonderlijk gebruiken. In thee van rozenblaadjes kunt u de geur van rozen met een fruitachtige geur vangen en bij thee van kruiden kunt u soms zelfs gebruik maken van de medicinale werking ervan. De kunst is om de juiste combinatie voor het mengsel te vinden. Het is daarom prettig om een groot aantal verschillende soorten planten in uw tuin te hebben. Ook van groenten kunt u thee maken. Deze thee zal een meer hartige smaak hebben en ligt aardig in de buurt van een groentebouillon. Zo zijn de doorgeschoten bloemen van boerenkool, volgens Peter Bauwens, erg geschikt om in thee te gebruiken. Ze geuren erg aangenaam en smaken niet naar kool. Ook bloemen van andere groenten zijn heerlijk. Het is, aldus Peter Bauwens, een kwestie van verstand op nul en mond en neus wagenwijd open!

Thee uit eigen tuin verdient het om met de nodige ceremonie te worden klaargemaakt en genuttigd. Deze ceremonie zou eigenlijk moeten lijken op de Japanse theeceremonie, waarbij het drinken van thee is verheven tot een kunstvorm. Thee uit de tuin drinken betekent tijd nemen. Het mooiste is het om thee te zetten in een glazen pot, omdat naast de geuren dan ook de kleuren volop tot hun recht komen. Giet het gekookte water op de ingrediënten en laat het brouwsel op een theelichtje een poosje trekken (10 – 15 minuten). Schenkt u het daarna uit in mooie kopjes en geniet vervolgens in alle rust van de geur en smaak van deze verkwikkende drank.

Thee uit eigen tuin kunt u naar wens ook zoeter maken. Dit kan door het toevoegen van honing, ahornsiroop, appel- en perenstroop, maar ook met zoethout. Ook de bladeren van een aantal planten kunnen voor een zoete thee zorgen, zoals de bladeren van Lippia dulcis, die 1000 zoeter dan suiker zijn, maar ook Stevia rebaudiana, honingplant, is vers of gedroogd een prima zoetmakertje. Citrusvruchten kunt u als smaakmaker gebruiken evenals kruiden en planten met een citrusachtige smaak of geur zoals citroenmelisse, citroentijm, Spaanse salie, citroengras, citroenverveine, citroenmunt en –eucalyptus, Lippia citriodora, citroenbasilicum en limoenmunt. Bekend van smaak zal Bergamotkruid (Monarda citriodora) zijn, dat doet denken aan de smaak van Earl Greythee.

Wie in de winter nog thee uit de tuin wil drinken, doet er goed aan om de blaadjes en bloemen van zijn of haar lievelingsplanten na het oogsten te drogen. Midden in de zomer is het verder nog leuk om ijsthee te maken met ijsblokjes waarin bloemen en blaadjes zijn opgesloten. En wie de juiste beplanting in de tuin heeft, kan jaar in, jaar uit en jaarrond thee uit eigen tuin drinken. Dus pluk en speel met alles wat de tuin u aan geuren, kleuren en smaken biedt, maar vooral met neus en mond wagenwijd open! (Het hele verslag is te lezen op westland.groei.nl onder terugblik 2010).

Anneke

Hebt u tuinvragen, schrijf of mail dan naar:

Brieven:     Redactie het Hele Westland, Postbus 44, 2670 AA Naaldwijk, o.v.v. ‘Tuinvraag’.

E-mail:      info@westland.groei.nl

Website (ook voor activiteiten): westland.groei.nl